ប្រធាននៃសេចក្តីវិនាសគឺអបាយមុខ៦ប្រការ

 

ប្រធាននៃសេចក្តីវិនាសគឺអបាយមុខ៦ប្រការ
ការការពារមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃជីវិតល្អ

បញ្ញាព្រះពុទ្ធសាសនាសម្រាប់ការរស់នៅដោយទទួលខុសត្រូវ និងមានអត្ថន័យ

សេចក្ដីផ្ដើម

ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ការយល់ដឹងអំពីមូលហេតុនៃទុក្ខ និងសេចក្ដីធ្លាក់ចុះ គឺជាផ្នែកដ៏សំខាន់មួយនៃការរៀនរស់នៅដោយបញ្ញា។ មនុស្សគ្រប់រូបតែងប្រាថ្នាចង់បានសេចក្ដីសុខ ស្ថិរភាពផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ទំនាក់ទំនងល្អ និងសេចក្ដីសុខសាន្តក្នុងចិត្ត។ ប៉ុន្តែ គុណតម្លៃទាំងនេះមិនអាចកើតឡើងដោយសារការប្រាថ្នាតែមួយមុខនោះទេ។ វាត្រូវការការសម្រេចចិត្តដោយបញ្ញា ការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯង ការប្រព្រឹត្តតាមគន្លងសុចរិត និងការខិតខំប្រឹងប្រែងជាបន្តបន្ទាប់។

ព្រះពុទ្ធទ្រង់បានបង្រៀនអំពី អបាយមុខ ៦ ប្រការ ដែលជាហេតុ ឬផ្លូវនាំទៅរកសេចក្ដីវិនាស និងការធ្លាក់ចុះក្នុងជីវិត។ អបាយមុខទាំងនេះរួមមាន ការផឹកគ្រឿងស្រវឹងជាប្រចាំ ការដើរលេងក្នុងពេលវេលាមិនសមគួរ ការញៀននឹងការកម្សាន្ត ការលេងល្បែងស៊ីសង ការសេពគប់មិត្តអាក្រក់ និងភាពខ្ជិលច្រអូស។

អាកប្បកិរិយាទាំងនេះអាចមើលទៅហាក់ដូចជាមិនមានគ្រោះថ្នាក់នៅដំណាក់កាលដំបូងឡើយ។ ប៉ុន្តែ នៅពេលវាក្លាយជាទម្លាប់ ហើយត្រូវបានប្រព្រឹត្តដោយខ្វះសតិ និងការពិចារណា វាអាចធ្វើឱ្យខាតបង់ពេលវេលា និងទ្រព្យសម្បត្តិ បំផ្លាញទំនាក់ទំនង បន្ថយការទទួលខុសត្រូវ និងរារាំងការអភិវឌ្ឍខ្លួន។

គោលបំណងនៃធម៌នេះ មិនមែនដើម្បីលើកទឹកចិត្តឱ្យយើងថ្កោលទោសអ្នកដទៃនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាអញ្ជើញឱ្យយើងពិនិត្យមើលទម្លាប់របស់ខ្លួនដោយស្មោះត្រង់ និងរៀនជ្រើសរើសអ្វីដែលប្រសើរជាងមុន។ តាមរយៈការយល់ដឹងអំពីអបាយមុខទាំងប្រាំមួយនេះ យើងអាចការពារសុខុមាលភាពរបស់ខ្លួន និងកសាងជីវិតដែលមានតុល្យភាព ការទទួលខុសត្រូវ និងអត្ថន័យ។

១. មជ្ជប្បមាទ ឬការផឹកគ្រឿងស្រវឹងជាប្រចាំ

អបាយមុខទីមួយ គឺការផឹកភេសជ្ជៈដែលមានជាតិពុលស្រវឹង ដូចជា សុរា និងមេរ័យ ជាប្រចាំ។ តាមទស្សនៈព្រះពុទ្ធសាសនា គ្រឿងស្រវឹងជាបញ្ហាគួរឱ្យប្រុងប្រយ័ត្ន ព្រោះវាអាចនាំឱ្យមនុស្សបាត់បង់សតិ និងខ្សោយសមត្ថភាពក្នុងការសម្រេចចិត្តដោយបញ្ញា។

នៅពេលមនុស្សផឹកស្រាច្រើនហួសហេតុ ពួកគេអាចបាត់បង់ការគ្រប់គ្រងលើពាក្យសម្ដី និងអំពើរបស់ខ្លួន។ ពួកគេអាចឈ្លោះប្រកែកជាមួយសមាជិកគ្រួសារ ចំណាយប្រាក់ដោយមិនបានគិតគូរ ធ្វេសប្រហែសចំពោះការងារ ឬធ្វើសកម្មភាពដែលក្រោយមកនាំឱ្យមានការសោកស្ដាយ។ ការផឹកស្រាជាប្រចាំក៏អាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាព ស្ថិរភាពហិរញ្ញវត្ថុ និងទំនុកចិត្តក្នុងទំនាក់ទំនងផងដែរ។

ជាឧទាហរណ៍ មនុស្សម្នាក់អាចខិតខំធ្វើការពេញមួយសប្ដាហ៍ ប៉ុន្តែបែរជាចំណាយប្រាក់ចំណូលមួយភាគធំទៅលើការផឹកស្រាជាមួយមិត្តភក្ដិ។ នៅពេលកន្លងទៅ គាត់អាចជួបការលំបាកក្នុងការបង់ចំណាយប្រចាំថ្ងៃ ផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារ ឬសន្សំប្រាក់សម្រាប់អនាគត។ អ្វីដែលចាប់ផ្ដើមពីការកម្សាន្តម្ដងម្កាល អាចក្លាយជាទម្លាប់ដែលគ្រប់គ្រងជីវិតរបស់គាត់បន្តិចម្ដងៗ។

បញ្ញាតាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនាលើកទឹកចិត្តឱ្យយើងមានសតិ និងចេះពិចារណាក្នុងការជ្រើសរើស ដោយផ្ដោតជាពិសេសលើការជៀសវាងគ្រឿងស្រវឹងដែលនាំឱ្យមានសេចក្ដីប្រមាទ។

មេរៀនសម្រាប់អនុវត្ត៖ មុននឹងប្រព្រឹត្តទម្លាប់ណាមួយ ចូរពិចារណាអំពីផលវិបាករបស់វា។ សួរខ្លួនឯងថា តើទម្លាប់នេះជួយដល់សុខភាព ការទទួលខុសត្រូវ និងសេចក្ដីសុខសាន្តក្នុងចិត្តរបស់យើងដែរឬទេ? ការការពារចិត្តកុំឱ្យធ្លាក់ក្នុងសេចក្ដីប្រមាទ ជួយឱ្យយើងប្រព្រឹត្តដោយភាពច្បាស់លាស់ និងប្រុងប្រយ័ត្នជាងមុន។

២. វិកាលចរណៈ ឬការដើរលេងក្នុងពេលវេលាមិនសមគួរ

អបាយមុខទីពីរ គឺការដើរត្រាច់ចរនៅពេលវេលាមិនសមគួរ ជាពិសេសការចេញទៅខាងក្រៅនៅពេលយប់ជ្រៅ ដោយគ្មានគោលបំណងច្បាស់លាស់ ឬហេតុផលចាំបាច់។

ការបង្រៀននេះមិនមានន័យថា មនុស្សគ្រប់រូបដែលចេញទៅក្រៅនៅពេលយប់សុទ្ធតែប្រព្រឹត្តខុសនោះទេ។ មនុស្សខ្លះអាចត្រូវធ្វើការវេនយប់ មានភារកិច្ចគ្រួសារ ជួបហេតុការណ៍បន្ទាន់ ឬមានមូលហេតុសមស្របផ្សេងៗ។ ផ្ទុយទៅវិញ ធម៌នេះព្រមានអំពីទម្លាប់ដែលខ្វះការប្រុងប្រយ័ត្ន អាចនាំឱ្យជួបហានិភ័យដែលមិនចាំបាច់ ឬធ្វើឱ្យយើងធ្វេសប្រហែសចំពោះភារកិច្ចរបស់ខ្លួន។

ឧទាហរណ៍ មនុស្សម្នាក់ដែលចេញទៅជួបជុំមិត្តភក្ដិរហូតដល់យប់ជ្រៅជាប្រចាំ អាចមានអារម្មណ៍នឿយហត់ ទៅធ្វើការយឺត មិនបានបំពេញភារកិច្ចគ្រួសារ ឬចំណាយប្រាក់ដោយមិនចាំបាច់។ សមាជិកគ្រួសាររបស់គាត់ក៏អាចមានការព្រួយបារម្ភអំពីសុវត្ថិភាពរបស់គាត់ផងដែរ។ នៅពេលកន្លងទៅ ទម្លាប់ដែលគ្មានរបៀបរៀបរយអាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាព ផលិតភាព និងទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកដទៃ។

មនុស្សដែលមានការទទួលខុសត្រូវ រៀនពិចារណាអំពីពេលវេលា ទីកន្លែង គោលបំណង និងផលវិបាកដែលអាចកើតមានពីសកម្មភាពរបស់ខ្លួន។ ពួកគេយល់ថា សេរីភាពនឹងមានប្រយោជន៍កាន់តែច្រើន នៅពេលត្រូវបានដឹកនាំដោយបញ្ញា។

មេរៀនសម្រាប់អនុវត្ត៖ ចូរគ្រប់គ្រងពេលវេលារបស់ខ្លួនឱ្យបានល្អ។ នៅពេលចេញទៅក្រៅ ចូរពិចារណាថា តើសកម្មភាពនោះចាំបាច់ មានសុវត្ថិភាព និងសមស្របនឹងភារកិច្ចរបស់យើងដែរឬទេ? ការរក្សារបៀបរស់នៅដែលមានតុល្យភាព អាចការពារទាំងសេរីភាពផ្ទាល់ខ្លួន និងសុខុមាលភាពគ្រួសារ។

៣. សមជ្ជាភិចរណៈ ឬការជាប់ចិត្តនឹងការកម្សាន្តហួសហេតុ

អបាយមុខទីបី គឺការចូលចិត្តដើរមើលការកម្សាន្តហួសហេតុ ដូចជា ល្ខោន ការរាំច្រៀង ពិធីបុណ្យ និងការសម្ដែងផ្សេងៗ។

ការកម្សាន្តមិនមែនជារឿងអាក្រក់ដោយខ្លួនឯងនោះទេ។ តន្ត្រី សិល្បៈ ការសម្ដែងវប្បធម៌ និងពិធីជួបជុំ អាចនាំមកនូវសេចក្ដីរីករាយ ពង្រឹងសាមគ្គីភាពក្នុងសហគមន៍ និងផ្ដល់ឱកាសសម្រាកលំហែកាយ។ បញ្ហាកើតឡើងនៅពេលការស្វែងរកភាពសប្បាយរីករាយហួសកម្រិត និងមានអាទិភាពលើភារកិច្ចសំខាន់ៗក្នុងជីវិត។

ឧទាហរណ៍ មនុស្សម្នាក់អាចចំណាយពេលទំនេរភាគច្រើនទៅលើការចូលរួមកម្មវិធីកម្សាន្ត ការមើលការសម្ដែង ឬការស្វែងរកភាពសប្បាយថ្មីៗ ខណៈដែលមិនបានយកចិត្តទុកដាក់លើការងារ ការសិក្សា ការសន្សំប្រាក់ គ្រួសារ ឬការអភិវឌ្ឍខ្លួន។ គាត់អាចក្លាយជាមនុស្សដែលតែងស្វែងរកភាពសប្បាយនៅពេលមានអារម្មណ៍ធុញថប់ ឬមិនសប្បាយចិត្ត ដោយមិនសូវទុកពេលសម្រាប់ការពិចារណា និងការរីកចម្រើនផ្លូវចិត្ត។

ក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន ការកម្សាន្តក៏រួមមានការរមូរមើលបណ្ដាញសង្គមមិនចេះចប់ ការមើលវីដេអូអស់រយៈពេលជាច្រើនម៉ោង និងការស្វែងរកអ្វីថ្មីៗមកបង្វែរអារម្មណ៍ជានិច្ច។ សកម្មភាពទាំងនេះអាចផ្ដល់ភាពរីករាយមួយរយៈខ្លី ប៉ុន្តែការប្រើប្រាស់ហួសហេតុអាចខ្ជះខ្ជាយពេលវេលាដ៏មានតម្លៃ និងធ្វើឱ្យសមត្ថភាពផ្ដោតអារម្មណ៍ថយចុះ។

ការអនុវត្តព្រះពុទ្ធសាសនាលើកទឹកចិត្តឱ្យយើងស្គាល់ភាពខុសគ្នារវាងការរីករាយដោយសមរម្យ និងការជាប់ចិត្តដែលនាំឱ្យមានសេចក្ដីប្រមាទ។

មេរៀនសម្រាប់អនុវត្ត៖ ចូររីករាយនឹងការកម្សាន្តដោយមានតុល្យភាព។ បែងចែកពេលវេលាសម្រាប់ការសម្រាក និងភាពសប្បាយរីករាយ ព្រមទាំងរក្សាពេលវេលាសម្រាប់ការងារ គ្រួសារ សមាធិ ការរៀនសូត្រ និងការសម្រាកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់។ សេចក្ដីសុខនឹងមាននិរន្តរភាពជាងមុន នៅពេលការកម្សាន្តត្រូវបានដឹកនាំដោយការចេះប្រមាណ។

៤. ជូតានុយោគៈ ឬការលេងល្បែងស៊ីសង និងការភ្នាល់

អបាយមុខទីបួន គឺការប្រកបរឿយៗនូវការលេងល្បែងស៊ីសង ឬការភ្នាល់។ ការលេងល្បែងស៊ីសងអាចបង្កើតការយល់ច្រឡំថា មនុស្សអាចទទួលបានទ្រព្យសម្បត្តិយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយមិនចាំបាច់មានការអត់ធ្មត់ និងការខិតខំប្រឹងប្រែងដូចការរកប្រាក់ចំណូលតាមមធ្យោបាយធម្មតានោះទេ។

ដំបូង មនុស្សម្នាក់អាចលេងដើម្បីកម្សាន្ត ឬភ្នាល់ដោយប្រាក់តិចតួច។ ប៉ុន្តែ បំណងចង់ឈ្នះអាចកាន់តែខ្លាំង ជាពិសេសនៅពេលចាញ់។ ជំនួសឱ្យការឈប់ គាត់អាចបន្តលេងដោយសង្ឃឹមថានឹងយកប្រាក់ដែលបានបាត់បង់មកវិញ។ ដូច្នេះ គាត់អាចធ្លាក់ចូលក្នុងវដ្តនៃក្តីសង្ឃឹម ការខកចិត្ត ការព្រួយបារម្ភ និងការខាតបង់បន្ថែមទៀត។

សូមពិចារណាអំពីមនុស្សម្នាក់ដែលយកប្រាក់សន្សំរបស់គ្រួសារទៅភ្នាល់ ដោយជឿថាការឈ្នះប្រាក់ច្រើនតែមួយលើកអាចដោះស្រាយបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុរបស់ខ្លួនបាន។ ប្រសិនបើគាត់ចាញ់ គាត់អាចខ្ចីប្រាក់ដើម្បីបន្តលេង។ នៅទីបំផុត គាត់អាចជាប់បំណុល និងមិនអាចផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការមូលដ្ឋានរបស់គ្រួសារបាន។

ការលេងល្បែងស៊ីសងក៏អាចបំផ្លាញទំនុកចិត្តរវាងប្ដីប្រពន្ធ បង្កជម្លោះក្នុងគ្រួសារ និងបង្វែរមនុស្សឱ្យឃ្លាតឆ្ងាយពីការងារដែលមានផលប្រយោជន៍។

មេរៀនសម្រាប់អនុវត្ត៖ កុំផ្អែកលើការលេងល្បែងស៊ីសងជាមធ្យោបាយស្វែងរកសន្តិសុខផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ។ ចូរកសាងស្ថិរភាពតាមរយៈការងារសុចរិត ការចំណាយដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ការសន្សំប្រាក់ និងការរៀបចំផែនការដោយបញ្ញា។ ប្រសិនបើការលេងល្បែងស៊ីសងចាប់ផ្ដើមពិបាកគ្រប់គ្រង ចូរស្វែងរកការគាំទ្រពីមនុស្សដែលទុកចិត្ត ឬសេវាជំនួយពីអ្នកជំនាញដែលសមស្រប។

៥. បាបមិត្តានុយោគៈ ឬការសេពគប់មិត្តដែលនាំទៅរកអំពើមិនល្អ

អបាយមុខទីប្រាំ គឺការសេពគប់ជាប្រចាំជាមួយមិត្តដែលមានឥទ្ធិពលអវិជ្ជមាន ដោយពួកគេលើកទឹកចិត្តឱ្យប្រព្រឹត្តអំពើមិនសុចរិត មិនទទួលខុសត្រូវ កេងប្រវ័ញ្ចអ្នកដទៃ ឬប្រព្រឹត្តអាកប្បកិរិយាបំផ្លាញផ្សេងៗ។

មិត្តភក្ដិអាចមានឥទ្ធិពលលើទស្សនៈ ទម្លាប់ ការសម្រេចចិត្ត និងការយល់ឃើញរបស់យើងអំពីអ្វីដែលត្រឹមត្រូវ ឬមិនត្រឹមត្រូវ។ ប្រសិនបើយើងចំណាយពេលជាប្រចាំជាមួយមនុស្សដែលលើកទឹកចិត្តឱ្យប្រព្រឹត្តអំពើបង្កគ្រោះថ្នាក់ យើងអាចចាប់ផ្ដើមធ្វើតាមពួកគេ ឬមើលរំលងគុណតម្លៃដែលខ្លួនធ្លាប់ជឿជាក់។

ឧទាហរណ៍ មនុស្សម្នាក់ចង់សន្សំប្រាក់ និងកែលម្អជីវិតរបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែតែងតែស្ថិតនៅក្នុងក្រុមមិត្តដែលជំរុញឱ្យគាត់លេងល្បែងស៊ីសង ផឹកស្រាហួសហេតុ បោកប្រាស់អ្នកដទៃ ឬចំណាយប្រាក់លើសពីសមត្ថភាព។ ប្រសិនបើគាត់មិនអាចកំណត់ព្រំដែនឱ្យបានច្បាស់លាស់ទេ គាត់អាចជួបការលំបាកកាន់តែខ្លាំងក្នុងការរក្សាគោលបំណង និងគុណតម្លៃរបស់ខ្លួន។

ទោះជាយ៉ាងណា ការបង្រៀននេះមិនមានន័យថា យើងគួរមើលងាយមនុស្សដែលធ្លាប់ប្រព្រឹត្តខុសនោះទេ។ មេត្តាករុណា និងបញ្ញាអាចមានជាមួយគ្នាបាន។ យើងអាចជូនពរឱ្យអ្នកដទៃបានល្អ ខណៈពេលដែលទទួលស្គាល់ថា ទំនាក់ទំនង ឬស្ថានភាពមួយចំនួនអាចប៉ះពាល់ដល់សុខុមាលភាពរបស់យើង។

ផ្ទុយទៅវិញ មិត្តល្អជួយលើកទឹកចិត្តឱ្យយើងមានភាពស្មោះត្រង់ សេចក្ដីសប្បុរស ការអត់ធ្មត់ ការទទួលខុសត្រូវ និងការអភិវឌ្ឍខ្លួន។ ពួកគេផ្ដល់ដំបូន្មានដោយស្មោះត្រង់ និងជួយឱ្យយើងធ្វើការសម្រេចចិត្តបានប្រសើរជាងមុន។

មេរៀនសម្រាប់អនុវត្ត៖ ចូរជ្រើសរើសមិត្តជិតស្និទ្ធដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។ ចំណាយពេលជាមួយមនុស្សដែលលើកទឹកចិត្តឱ្យអ្នកអភិវឌ្ឍគុណធម៌។ ចូរគោរពមនុស្សគ្រប់រូប ប៉ុន្តែត្រូវចេះកំណត់ព្រំដែន នៅពេលអ្នកដទៃជំរុញឱ្យអ្នកប្រព្រឹត្តផ្ទុយពីគុណតម្លៃរបស់ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់។

៦. អាលស្សានុយោគៈ ឬភាពខ្ជិលច្រអូស និងការខ្វះការខិតខំប្រឹងប្រែង

អបាយមុខទីប្រាំមួយ គឺភាពខ្ជិលច្រអូស និងការមិនខិតខំប្រឹងប្រែងតាមសមគួរក្នុងការងារ ការរកស៊ី និងការទទួលខុសត្រូវផ្ទាល់ខ្លួន។

មនុស្សម្នាក់អាចមានសមត្ថភាព និងឱកាសដ៏មានតម្លៃ ប៉ុន្តែមិនបានអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពទាំងនោះទេ ព្រោះតែងតែពន្យារពេលកិច្ចការដែលចាំបាច់។ គាត់អាចគេចវេះពីការងារ មិនយកចិត្តទុកដាក់លើការរៀនសូត្រ មិនរៀបចំផែនការហិរញ្ញវត្ថុ ឬរង់ចាំឱ្យភាពជោគជ័យកើតឡើងដោយខ្លួនឯង ដោយមិនចាត់វិធានការជាក់ស្ដែង។

ឧទាហរណ៍ មនុស្សម្នាក់សុបិនចង់បង្កើតអាជីវកម្មដែលទទួលបានជោគជ័យ ប៉ុន្តែចំណាយពេលរាល់ថ្ងៃទៅលើការរកលេស ជំនួសឱ្យការរៀនជំនាញថ្មី ការបម្រើអតិថិជន ការគ្រប់គ្រងចំណាយ ឬការកែលម្អផលិតផលរបស់ខ្លួន។ នៅពេលកន្លងទៅ ឱកាសអាចត្រូវបានបាត់បង់ ខណៈដែលបញ្ហាផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងបញ្ហាផ្ទាល់ខ្លួនកាន់តែច្រើនឡើង។

ព្រះពុទ្ធសាសនាលើកទឹកចិត្តឱ្យយើងអនុវត្ត សម្មាវាយាមៈ ឬសេចក្ដីព្យាយាមត្រឹមត្រូវ ដែលរួមមានការបង្កើតគុណធម៌ ការបោះបង់អំពើមិនល្អ ការបង្កើនគុណធម៌ដែលមានរួច និងការខិតខំរក្សាគុណធម៌ទាំងនោះឱ្យបានស្ថិតស្ថេរ។

ទោះជាយ៉ាងណា ភាពខ្ជិលមិនគួរត្រូវបានច្រឡំជាមួយភាពអស់កម្លាំងពិតប្រាកដ ជំងឺ ពិការភាព ឬតម្រូវការសម្រាកនោះទេ។ ការសម្រាកគឺចាំបាច់សម្រាប់សុខុមាលភាព។ ការខិតខំប្រឹងប្រែងដោយបញ្ញា មានន័យថា យើងចេះដឹងថាពេលណាគួរធ្វើការ ពេលណាគួរសម្រាក និងរបៀបបន្តដំណើរទៅមុខដោយមិនបង្ខំខ្លួនហួសកម្រិត។

មេរៀនសម្រាប់អនុវត្ត៖ ចូរចាប់ផ្ដើមពីជំហានតូចៗដែលអាចអនុវត្តបាន។ កំណត់គោលដៅសមស្រប បង្កើតទម្លាប់ល្អ និងបំពេញកិច្ចការសំខាន់ៗម្ដងមួយៗ។ ការខិតខំប្រឹងប្រែងជាបន្តបន្ទាប់ ទោះបីក្នុងបរិមាណតិចតួចក៏ដោយ អាចផ្លាស់ប្ដូរជីវិតរបស់មនុស្សម្នាក់បន្តិចម្ដងៗបាន។

ការនាំយកអបាយមុខ ៦ ប្រការមកអនុវត្តក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ

អបាយមុខ ៦ ប្រការ រំឭកយើងថា សេចក្ដីធ្លាក់ចុះក្នុងជីវិតច្រើនតែកើតឡើងពីការជ្រើសរើសដដែលៗ ជាជាងកំហុសធំតែមួយលើក។ ទម្លាប់តូចមួយដែលត្រូវបានធ្វើម្តងហើយម្តងទៀតដោយគ្មានការពិចារណា អាចបង្កើតផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរនៅថ្ងៃក្រោយ។ ដូចគ្នានេះដែរ សកម្មភាពល្អតូចៗដែលយើងធ្វើជាបន្តបន្ទាប់ ក៏អាចជួយកសាងជីវិតឱ្យមានស្ថិរភាព និងអត្ថន័យបានដែរ។

យើងអាចយកធម៌នេះមកអនុវត្ត ដោយសួរខ្លួនឯងនូវសំណួរចំនួនប្រាំមួយ៖

១. គ្រឿងស្រវឹង៖ តើទម្លាប់របស់ខ្ញុំជួយឱ្យខ្ញុំមានសតិ និងការទទួលខុសត្រូវដែរឬទេ?

២. ការដើរលេងក្នុងពេលមិនសមគួរ៖ តើខ្ញុំគ្រប់គ្រងពេលវេលា និងសកម្មភាពរបស់ខ្ញុំបានល្អដែរឬទេ?

៣. ការកម្សាន្ត៖ តើខ្ញុំមានតុល្យភាពរវាងការកម្សាន្ត ភារកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍខ្លួនដែរឬទេ?

៤. ល្បែងស៊ីសង៖ តើខ្ញុំកំពុងការពារទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្ញុំ ឬកំពុងប្រថុយប្រថានដោយមិនប្រុងប្រយ័ត្ន?

៥. មិត្តភក្ដិ៖ តើទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធរបស់ខ្ញុំជួយលើកទឹកចិត្តឱ្យខ្ញុំប្រព្រឹត្តអំពើល្អដែរឬទេ?

៦. ការខិតខំប្រឹងប្រែង៖ តើខ្ញុំកំពុងខិតខំប្រឹងប្រែងដោយសមស្រប និងជាប់លាប់ចំពោះភារកិច្ច និងគោលដៅរបស់ខ្ញុំដែរឬទេ?

សំណួរទាំងនេះមិនមានបំណងធ្វើឱ្យយើងមានអារម្មណ៍ខុស ឬបន្ទោសខ្លួនឯងនោះទេ។ វាជាឧបករណ៍សម្រាប់បង្កើនការយល់ដឹងអំពីខ្លួនឯង។ នៅពេលយើងស្គាល់ទម្លាប់ដែលមិនមានប្រយោជន៍ យើងអាចទទួលស្គាល់វាដោយស្មោះត្រង់ ស្វែងយល់ពីមូលហេតុ និងចាត់វិធានការជាក់ស្ដែងដើម្បីកែប្រែ។

សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន

អបាយមុខ ៦ ប្រការ ផ្ដល់ដំបូន្មានជាក់ស្ដែងសម្រាប់ការការពារពេលវេលា ទ្រព្យសម្បត្តិ ទំនាក់ទំនង និងសុខុមាលភាពផ្លូវចិត្តរបស់យើង។ ការផឹកគ្រឿងស្រវឹងជាប្រចាំអាចធ្វើឱ្យសតិចុះខ្សោយ ការដើរលេងដោយខ្វះការប្រុងប្រយ័ត្នអាចរំខានដល់ភារកិច្ច ការកម្សាន្តហួសហេតុអាចខ្ជះខ្ជាយពេលវេលា ល្បែងស៊ីសងអាចបំផ្លាញស្ថិរភាពហិរញ្ញវត្ថុ មិត្តដែលនាំទៅរកអំពើមិនល្អអាចជំរុញឱ្យយើងធ្វើការជ្រើសរើសដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ ហើយភាពខ្ជិលច្រអូសអាចរារាំងយើងមិនឱ្យអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន។

មេរៀនដ៏ជ្រាលជ្រៅ គឺថា ជីវិតដែលមានអត្ថន័យត្រូវការការយល់ដឹង ការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯង ការប្រព្រឹត្តដោយសុចរិត និងការខិតខំប្រឹងប្រែង។ យើងមិនអាចគ្រប់គ្រងគ្រប់ស្ថានភាពដែលកើតឡើងក្នុងជីវិតបានទាំងអស់នោះទេ ប៉ុន្តែយើងអាចរៀនឆ្លើយតបចំពោះជម្រើសដែលនៅចំពោះមុខដោយបញ្ញាជាងមុន។

តាមរយៈការស្គាល់អបាយមុខទាំងប្រាំមួយ និងការបណ្ដុះទម្លាប់ដែលមានប្រយោជន៍ យើងអាចកាត់បន្ថយបញ្ហាដែលអាចជៀសវាងបាន និងបង្កើតលក្ខខណ្ឌប្រសើរជាងមុនសម្រាប់សេចក្ដីសុខ ការទទួលខុសត្រូវ និងសេចក្ដីសុខសាន្តក្នុងចិត្ត។

ការឆ្លុះបញ្ចាំងប្រចាំថ្ងៃ

ចូរចំណាយពេលស្ងប់ស្ងាត់បន្តិច ដើម្បីពិនិត្យមើលទម្លាប់របស់ខ្លួន ដោយមិនបន្ទោសខ្លួនឯងខ្លាំងពេក។

·       តើអបាយមុខណាមួយក្នុងចំណោមអបាយមុខទាំងប្រាំមួយនេះ កំពុងជះឥទ្ធិពលដល់ជីវិតរបស់ខ្ញុំដែរឬទេ?

·       តើផលវិបាកអ្វីខ្លះអាចកើតឡើង ប្រសិនបើខ្ញុំនៅតែបន្តទម្លាប់នេះ?

·       តើខ្ញុំអាចចាប់ផ្ដើមកែប្រែអ្វីមួយតូចតាច និងជាក់ស្ដែងនៅថ្ងៃនេះ?

·       តើគុណធម៌អ្វីខ្លះដែលខ្ញុំគួរបណ្ដុះ ដើម្បីជួយគាំទ្រការកែប្រែនោះ?

សូមចងចាំថា ការផ្លាស់ប្ដូរខ្លួនមិនតម្រូវឱ្យយើងក្លាយជាមនុស្សល្អឥតខ្ចោះក្នុងមួយថ្ងៃនោះទេ។ វាចាប់ផ្ដើមពីការយល់ដឹងដោយស្មោះត្រង់ ហើយបន្តទៅមុខតាមរយៈការអនុវត្តដោយអត់ធ្មត់ និងជាប់លាប់។

ការអនុវត្តថ្ងៃនេះ

ចូរជ្រើសរើសទម្លាប់មួយដែលអ្នកចង់កែលម្អ។ រៀបចំផែនការដែលអាចអនុវត្តបានពិតប្រាកដ ហើយចាប់ផ្ដើមធ្វើសកម្មភាពវិជ្ជមានមួយនៅថ្ងៃនេះ។ អ្នកអាចកំណត់ពេលមួយម៉ោងសម្រាប់ការងារដោយមិនមានការរំខានពីអ្វីដែលមិនចាំបាច់ ចំណាយពេលជាមួយមិត្តដែលមានបញ្ញា និងផ្ដល់ការគាំទ្រ ជៀសវាងសកម្មភាពដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ ឬបំពេញភារកិច្ចមួយដែលអ្នកបានពន្យារពេលយូរមកហើយ។

ចូរសង្កេតមើលថា ជម្រើសរបស់អ្នកមានឥទ្ធិពលយ៉ាងដូចម្ដេចចំពោះចិត្ត និងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នក។ បន្តរៀនពីលទ្ធផលដែលកើតឡើង ដោយមានសតិ និងការអត់ធ្មត់។

ពរជ័យសម្រាប់ថ្ងៃនេះ

សូមឱ្យអ្នកស្គាល់មូលហេតុដែលនាំទៅរកការលំបាក និងមានបញ្ញាដើម្បីជៀសវាងមូលហេតុទាំងនោះ។ សូមឱ្យអ្នកចេះថែរក្សាពេលវេលា ប្រើប្រាស់ទ្រព្យសម្បត្តិដោយការទទួលខុសត្រូវ ជ្រើសរើសមិត្តដែលនាំទៅរកអំពើល្អ និងបណ្ដុះសេចក្ដីព្យាយាមក្នុងភារកិច្ចប្រចាំថ្ងៃ។ សូមឱ្យសតិដឹកនាំការសម្រេចចិត្តរបស់អ្នក មេត្តាករុណាដឹកនាំទំនាក់ទំនងរបស់អ្នក និងបញ្ញានាំអ្នកឆ្ពោះទៅរកជីវិតដែលមានស្ថិរភាព សេចក្ដីស្កប់ស្កល់ និងសេចក្ដីសុខសាន្តក្នុងចិត្តកាន់តែច្រើនឡើង។